ابو القاسم سلطانى

402

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

تركيبات شيميائى : گليكوزيد سولفوره مورد مصرف : به عنوان ماده مشهى و معطر به اغذيه اضافه مىشود . در سوريه گياه با نام خردل برى به مصرف تغذيه مىرسد كه آن را با خردل برى مندرج در كتب سنتى Sinapis arvensis نبايد اشتباه كرد . هم‌چنين گياه به عنوان قابض مصرف دارد . در ليبى با نامهاى غستوم و شلطام به عنوان ادويه مصرف مىشود . گياه در ايران در بندر انزلى ، اراك ، بندرعباس ، بين دزفول و دهلران ، بوشهر ، قائم‌شهر ، بابلسر ، سارى . . . رويش دارد Code - 1017 كوسو Brayera anthelmintica Kunth درختى است دوپايه از خانواده Rosaceae به بلندى تا 20 متر كه در ارتفاعات 1000 تا 2500 مترى حبشه و شمال شرقى افريقا مىرويد . نام كوسو كه به گل‌هاى اين درخت داده شده به زبان حبشه به كرم كدو گفته مىشود و وجه تسميه آن اثر قاطع گل‌آذين ماده درخت بر روى كرم كدو مىباشد . به هندى نيز آن را كوسو و به اردو كاسو مىگويند . برگ‌هاى اين درخت مركب و تعداد برگچه‌ها فرد ، گل‌هاى ماده خوشه‌اى مركب و قرمزرنگ و گل‌هاى نر خوشه‌اى سبزرنگ مىباشد . تركيبات شيميائى : گل‌ها حاوى اسانس ، اسيد تانيك ، پروتوكوزين Protokosine به ميزان 4 درصد ، كوسوتوكسين Kossotoxine ، آلفاكوزين ، بتاكوزين و كوزيدين Kosidine مىباشد . گل‌هاى نر فاقد كوزيدين است . خواص درمانى : كوسو ( گل‌هاى ماده ) اثر ضد كرم قاطع به‌ويژه براى كرم كدو دارد . هم‌چنين بر روى بوترى سفالها نيز موثر و ملين نيز مىباشد . اشكال داروئى : 1 - گرد گل : براى اشخاص بالغ به مقدار 10 تا 30 گرم مىباشد . طرز مصرف آن چنين است كه شب قبل بيمار بايد از خوردن شام خوددارى نمايد . ابتدا گرد گل را در آب جوش باز كرده مدت نيم ساعت دم مىنمايند صبح ناشتا بدون صاف كردن آن را مىخورند . معمولا پس از يك ساعت احساس تخليه به بيمار دست مىدهد كه بيمار بايد تا دو ساعت خوددارى نمايد ولى چنانچه دو ساعت پس از مصرف احساس تخليه به بيمار دست نداده باشد مسهل نمكى تجويز مىشود در اين مدت بيمار بايد از خوردن آب اجتناب نمايد . با دفعات مكرر اجابت ظرف مدت 6 ساعت كرمها خارج مىشوند .